मिस्रित बाली

मिश्रित खेतीबाट दोहोरो फाइदा

 इलाम, मंसिर १२ (इपोस)–यतिबेला इलाममा सुन्तलाको सिजन शुरू भएको छ । सुन्तलासँगै अर्को नयाँ खेती किवी फल पनि पाक्ने सिजन यही हो । फलफूलबाट मनग्ये आन्दानी लिने धेरै किसानहरुले त्यही सुन्तला बारी र किवी बारीभित्र अलैंची लगाएर आम्दानीको अर्को स्रोत थप्दैछन् ।
जिल्लाका अलि उच्च भागमा किवी फस्टाउँदा त्यहीं अलैंची पनि राम्ररी फस्टाएको देख्न पाइन्छ भने अलि न्यायो भागमा लटरम्म सुन्तला फलेको बगानभित्र उसरी नै अलैंची फस्टाएको छ । ‘मकै लगाएको भए १० डोको पनि फल्ने थिएन । त्यति नै बारीमा १०÷१२ बोट किवी छ । त्यसभित्र अलैंची पनि उसरी नै फस्टायो यो साँच्चै अपत्यारिलो छ’–सुलुबुङ्गका किसान भोला खतिवडाले अलैंची देखाउँदै भने–‘तीन लाख रुपैयाँ जतिको किवी हुन्छ होला । अहिले बिक्री गरेको छैन । यो वर्षबाट अलैंची पनि फल्न थालेको छ ।’
किवीलाई आवश्यक मल र पानीको उचित प्रबन्ध मिलाउँदा त्यसैमा अलैंची पनि राम्रो हुँदै गएको खतिवडा बताउँछन् । ‘एक पटक यो सबै अलैंची बगान थियो । सबै मासियो अहिलेबाट पुनः अलैंची फस्टाएको छ’–उनले भने–‘नयाँ माटो र हेरचाह, मलजलको राम्रो प्रबन्ध गर्दा दोहोरो आम्दानी हुने रहेछ ।’ सुलुबुङ्गका यी किसानको जस्तै इलाम नगरपलिका–७ का जीवन सुवेदीले पनि सुन्तला बगानभित्र राम्ररी अलैंची फलाएका छन् ।     चार रोपनी जमिनमा सुन्तला र त्यसभित्र अलैंची लगाएका सुवेदीले गत वर्ष ५५ किलो अलैंची फलाएको बताए ।
‘मल, पानी, गाइको गहुँत सबै मिलाएर अलैंचीलाई लगाउँदा उत्पादन राम्रो हुने रहेछ’–सुवेदी भन्छन्–‘यो वर्ष ३ मनभन्दा बढी अलैंची उत्पादन हुन्छ भन्ने अपेक्षा छ । सुन्तलाबाट पनि उत्पादन राम्रो भएको छ ।’ यो वर्ष पनि २०÷२५ बोट अलैंचीको विरुवा थपेका सुवेदीले सुन्तलामा भने बोटै सुक्ने रोग देखापरेपछि समस्या परेको बताउँछन् ।
यता अलैंचीलाई भने यतिबेला गोडमेलको ठिक्क सिजन शुरु भएको जिर्मलेका किसान गोविन्द पौडेल बताउँछन् । नयाँ जात अर्थात सलकपुरे जातको अलैंचीमा यतिबेला फूल लाग्न कोथा बस्ने र अत्यधिक टुसा आउने भएकाले त्यसको छाँटकाँट मिलाउनु यो अलैंचीको नयाँ विशेषता नै भएको पौडेलको भनाइ छ । ‘किसानले पुनः अलैंची खेती शुरु गरेका छन् तर, कुन समयमा के गर्ने भन्ने मुख्य कुरा नजान्दा उत्पादन लिन सकेका छैनन्’–उनले भने–‘भदौमा फल टिपिसकेपछि मल लगाइन्छ र अहिले मंसिर–पुसमा कोथा र टुसा धेरै हुन्छ त्यसलाई दुई इञ्चको फरक पारेर काँटछाँट गर्दा मनग्य आम्दानी हुने रहेछ ।’ अलैंचीलाई राम्ररी स्याहार गर्न सक्दा एक रोपनीमा दुईदेखि अढाइ मन उत्पादन भएको पौडेलले बताए ।
जिर्मलेकै सलकपुरमा पनि २०४५ सालमा भित्र्याइएको नयाँ जात अर्थात सलकपुरे जातको अलैंची र सुन्तलाको दोहोरो खेती अधिकांश किसानले गरेका छन् । यो वर्ष त्यति सुन्तला नफले पनि यो वर्ष सलकपुरबाट एक हजार मन अलैंची उत्पादन भएको किसानको भनाइ छ । ४० जिल्लामा विस्तार भइसकेको यो अलैंचीबाट पछिल्लो समयमा उत्पादन राम्रो हुँदा किसानको आकर्षण पनि बढ्दो रहेको सलकपुरका अर्का किसान याम अधिकारी बताउँछन् ।  यो वर्ष अलैंचीको मूल्य पनि आशाजनक भएकाले अलैंचीप्रति किसान उत्साहित देखिएका हुन् । शुरुमा एक लाख ४० हजार रुपैयाँ प्रतिमनसम्म पुगेको अलैंची भारतीया नाकामा भएको अवरोध र तराई आन्दोलनका कारण अहिले घटेर ८० देखि ८२ हजार रुपैयाँ प्रतिमन रहेको व्यापारी बताउँछन् ।
विश्वका अलैंची उत्पादक तीन मुलुकमध्ये नेपाल अग्रस्थानमा रहँदै आएको मानिन्छ भने नेपालको एक हजार सात सय ६० हेक्टर क्षेत्रफल जमिनमा अलैंची खेती हुँदै आएको जिल्ला कृषि विकास कार्यालयको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ । फिक्कलमा रहेको अलैंची विकास केन्द्रले पनि यो वर्ष पाँच लाख विरुवा वितरण गरेको जनाएको छ ।
मसलाजन्य बालीका रुपमा रहेको अलैंची भारत निकासी हुन्छ भने समुद्रपारी पनि माग बढी रहेको जानकारहरु बताउँछन् । राम्रो मूल्य दिने भएपछि जिल्लाका अधिकांश किसानले अहिले खाद्यान्न र अन्य नगदेबाली अदुवा, आलु मासेर अलैंची लगाउन थालेका छन् । अलैंचीलाई थप मलजल गर्न नपर्ने गरी अलैंची र अन्य बालीको मिश्रित खेती समेत गरिरहेका छन् ।

मिश्रित बाली लगाउँदै किसान

इलाम, कातिक ३० (इपोस)–इलाम सुलुबुङका युवा कृषक गोपाल खतिवडाले चिया र अलैंची जस्ता बहुमूल्य नगदेबाली लगाएको बगानभित्र किवी फल फलाएर मिश्रित खेतीको अभियान चलाएका छन् ।
चिया, अलैंची मात्र नभएर किवीका बोटमुनि ग्राउण्ड एप्पल (भूईं स्याउ), पपिनो मेलन, पाउलोनिया, अनार र जापानीज सुन्तला समेत फलाएका छन् । सात किसिमको मिश्रित बालीबाट वर्षेनि मनग्ये आम्दानी लिन उनी सफल भएका छन् । मिश्रित खेतीमा एक बालीबाट अर्को बालीलाई पर्याप्त छहारी र चिस्यान उपलव्ध हुने उनी बताउँछन् । यसपालिको किवी फल विक्रीबाट मात्र करीब पाँच लाख आम्दानी हुने उनी बताउँछन् ।
करीब सात रोपनी जग्गामा लगाइएको किवी फल, अलैंची र चियाबाट पनि चार लाख भन्दा बढी आम्दानी हुने अपेक्षा रहेको उनले सुनाए । थोरै जमिनमा मिश्रित खेती प्रणालीमार्फत धेरै आम्दानी लिन सकिने र सिचाई व्यवस्थापन पनि सजिलै गर्न सकिने उनको भनाई छ । सुलुबुङका किसानले विगत पाँच वर्ष अगाडिदेखि व्यवसायिक रूपमा किवी खेती गर्दै आएका छन् । नयाँ किवीका विरूवा लगाउन जमिन उपलव्ध नभए पनि पूरानो चिया बगान वा अलैंची बगानमा पनि लगाउन सकिने र त्यसका बीचमा अन्य फलफूल र ग्राउण्ड एप्पल समेत फलाउन सकिने खतिवडाको अनुभव छ ।
लटरम्म फलेको किवी फलको बोटमुनि चिया र अलैंची समेत टिप्ने रहर भएका किसानलाई यहाँका किसानको परिश्रमले लोभ्याउने गरेको छ । प्राङ्गारिक खेती अवलम्बन गरेका किसानले यस्तो उत्पादनबाट बढी मूल्य पाउने गरेका छन् । अलैंची, किवी, ग्राउण्ड एप्ल र अर्थोडक्स चिया मूल्यवान नगदेबाली मानिन्छन् ।
उनको मिश्रित बाली हेर्न जिल्लाका विभिन्न गाविस तथा बाहिरी जिल्लाका कृषक समेत आउने गरेका छन् । थोरै जग्गा र कम लगानीमै धेरै आम्दानी हुने भएकाले किसानका लागि मिश्रित बाली प्रणाली प्रभावकारी हुने अगुवा कृषक तारामणि खतिवडा बताउँछन् ।

नर ब. राम्जालीलाई सम्मान

नर ब. राम्जालीलाई सम्मान

लामो समाय अमेरिका मा कार्यरत नर ब. राम्जालीलाई छुट्टीमा घर आएको अबसर पारी बिद्योदय निमाबि र घारसुन्नालाली गुराँश युवा कल्ब वाखेत म्याग्दीले यहि बैसाख २६ गतेको दिन सम्मान कार्यक्रम गरेको छ।

13139265_1167158466662235_5263349126066220755_n

फोटो – गुन पुर्जा ( कदर पत्र प्रदान गर्दै  कल्ब अध्यक्ष दल ब. पाईजा दाँया तर्फ अभिभावक संघको अध्यक्ष याम ब. बुढाथोकी र बिद्यालय ब्यबस्थापन समितिका अध्यक्ष रिम प्रसाद रोका)

उहाँको तर्फ बाट भएका सहयोगहरुको लिस्ट लामै छ।  उहाँको समाजिक कार्य र सहयोगलाई वाखेत डायरीले यसरी रेकर्ड राखेको छ।

पुस्तकालय भ्रमण बर्ष- २०१३ पुस्तक सहयोग अभियान मा भएको सहयोग।

Pustak sahayog

1234036_682508745094175_26718282_n

हेरलो मेला मा २०७० मा समुह मा ग्राण्ड स्पोन्सर (६० हजार रुपैया)

1377250_678348908843492_741615730_n

विद्यालय चलाउन ‘चिनो कोष’ स्थापना गर्दा

उहाँ को परिवार बाट सयुक्त रुपमा १ लाख ५५ हजार ५ सय ५५ रुपैया बिद्योदय को स्तरउन्नती ‘चिनोकोष” लाभई सहयोग प्राप्त भएको हो।
यस्को पुर्ण लिंक यहा हेर्न सक्नु हुन्छ।

सम्झनाको स्पर्शहरु: बिद्योदय प्रा.बि- निमाबि-माबि‌-‌+2 स्तरउन्नति अभियान र “चिनो कोष” १९,८७,९८१/- स्थापना भयो

भुपु गोर्खा कम्प्युटर ल्याव भवन तथा जग्गा खरिद गर्दा बाबा भिम ब. राम्जालीको नाम बाट ५० हजार रुपैया सहयोग भएको छ।

 

वाखेत खेल मैदान & मञ्च स्तरउन्नती सहयोग अपडेट – ३
Latest Update as 09 May 2015
नर ब. राम्जाली (अमेरीका) बाट बास्केटबल पोस्ट खर्च प्रायोजन रु। – ७५,००० (पचहत्तर हजार)

10648350_1125296444148734_7636833354942329873_o

यहाँ छुटेका सहयोग अपडेटहरु कमेन्ट मार्फत सच्चाउनु सहयोग गर्नु होला

 

 

जीन्दगी आलु

जीन्दगी आलु

कसैले उसिनेर खान्छ
कसैले फ्राई गरेर
कसैले सिंगै कोपोरेर खान्छ
कसैले चना पारेर खान्छ
कसैले किचिमिची पारेर
कसैले झोल हालेर खान्छ
कसैले जे पायो त्यहिमा
मिसाएर खान्छ।
भिखारीले पाए आलु
बोक्रै सँग खान्छ
बाँदरले काँचै खान्छ
जस्लाई जसरी मन लाग्छ
जतिबेला मन लाग्छ
मन परि खान्छ
यतिले नपुगेर
अगरबत्ती गाडेर जान्छ।

-स्यानु पाईजा, पात्लेखेत – ७ वाखेत म्याग्दी

वाखेत का निम्न भाई बैनीहरुले यो २०७२ बर्षको एसएलसी परिक्षामा सहभागी हुदैछन

वाखेत अपडेट
१८ चैत्र २०७२

आज देखि एसएलसी परिक्षा सुरु

वाखेत का निम्न भाई बैनीहरुले यो २०७२ बर्षको एसएलसी परिक्षामा सहभागी हुदैछन
सफलताको लागी सबैलाई अग्रिम बढाई।

१. लाल ब. मगर (९) – मिठु सेरपन्जाको छोरा/मन्दिरमा हेमे मामाको छोरा
२. रबिना रोका (९) – दाबिले रामु रोका को छोरी
३. बिल ब. रोका(८) – पुलाछेउ छक ब. रोकाको छोरा
४. बिकास पाईजा(९) – जोगीछेउ नर ब पाईजाको छोरा (कान्छा)
५. सुरेन रोका (७) – तल्लो तोल मोतीलाल रोका को छोरा
६. समलाल पुन(७) – पाखा अम्मर ब. पुन को छोरा
७. खगेन्द्र रोका(६) – तल्लो तोल भिम ब. रोका को छोरा
८. प्रदिप रोका(७) – गोट्टेखोर गोफी बाजेको छोरा
९.दिपा रोका(८) – पुलाछेउ बस्ते रोका को छोरी
१०. सिता पुन (९) – अनजे गोरे पुनको छोरी
११. कुल माया रोका (५) – सुक्तलाल रोका (हिला) पहिले गोट्टेखोर
——————————————-
१२ अमेश पुन(६) (माउन्ट बेनी) – छबिलाल पुन को छोरा (कान्छा)
१३. बिसन राम्जाली (९) (काठमाडौ) – कुमार राम्जालीको छोरा

नामवलीमा भएका भुलचुक सच्चाउन र लिस्टमा छुटेका भाई बैनीहरुको नामवली कमेन्टमा थप्नु होला।

बिबरण संकलन गर्ने छोरी दिब्या पाईजा लाई धन्यबाद।

बिगतका अपडेटहरु यस्ता छन

Posted on January 28, 2015

७१ को एसएलसी तैयारी गरिरहेका वाखेत का बिद्यार्थीहरु निम्न छन।

1 Amina Roka

2 Bijan Pun
3 Bimala Budhthoki
4 Gobinda Pun
5 Karan Ramjali
6 Nirmala Ramjali
7 Parmod Roka
8 Pooja Roka
9 Rabin Kishan
10 Rabin Thapa
11 Rabina Sherpunja
12 Sabina Paija
13 Sanu Paija
14 Sila Thapa
15 Sima Ramjali
16 Sirjana Pun
17 Yaman Budhathoki
18 Roshan Thajali
19 Niraj Roka

औसत मा वाखेत ले गरेको शिक्षा मा लगानी हेर्ने हो भने हरेक बर्ष आधा करोड नाघ्ने गर्दछ। उत्पादन भने अझै सम्म सन्तोष जनक छैन।

स्रोत- रबिन थापा

चैत्र ६ गते बाट SLC परिक्षा शुरु भयो
Posted on March 20, 2014

१) अमृत पाईजा – सोमे दाई को छोरा
२) कोपिला पाईजा – तिल प्रसाद पाईजा को छोरी
३) मनिषा पुर्जा – जय प्रसाद पुर्जा को छोरी (दिलिप पुर्जाको नातिनी)
४) सबिना रोका – जंग ब. रोका(कुसे पुसाउ)/ धारमा माईली फुबुको कान्छी छोरी
५) मनोज बुढाथोकी – दह गैरा लाल ब. बुढाथोकी को छोरा (टेकबीर को नाति)
६) राजु सुनार – मन घताने को छोरा ( क्र.सं. – १-६ गलेश्र्वर माबि)
७) सुस्मा रोका – प्रेम रोका को छोरी ( महेन्द्र माबि)
८) सुजन रोका – प्रेम रोका को छोरा (वेस्ट प्वाईन्ट)
९) बिमु पाईजा – पोक ब. पाईजा को कान्छी छोरी (वेस्ट प्वाईन्ट)

१०) सुर्य कुमारी पाईजा(राम्जाली) (प्रकाश मा.बि.) – भिम ब. राम्जाली को साईली छोरी

छुटेका हरु को नाम थप्ने काम हामी सबैको ।

कोपिला, मनिषा, मनोज, राजु सबै मेरा दौतरीहरुका छोरा छोरी हुन।

——————————————–

Wakhet: SLC Batch Year (2069) (Edited)
Posted on March 18, 2013
SLC Batch Year (2069) (Edited)

छोरा/छोरी को नाम – अभिभाबक को नाम

दिनेश पाईजा (७) – सोम ब. पाईजा को छोरा
सुमन पुन (८) – लाल ब. पुन को छोरा (पल्लो गाउँ स्यानु को भाई)
रितु पाईजा (७) रामु पाईजा दाई को छोरी
घमती पाईजा (७)- तुल ब. पाईजा को छोरी
निल ब. पाईजा (६) – स्व. होम ब. पाईजा को छोरा
भक्ती प्रसाद थापा- खिम ब. थापा को छोरा (थापा काईला)
फक्त ब. रोका (६)- भिम ब. रोका को छोरा

आज थप भएका नाम हरु
याम ब. पुन (९) – नर ब. पुन को छोरा (अनजे मामा)
बिकास पुन (९) – कर्ण ब. पुन को छोरा
यु ब. पुन (९) -दिल ब. पुन को छोरा (अजनेको लाले को भाई)
गुन माँया रोका (९)- अशोक कुमार रोका को छोरी (घरौले कुमार)
धन ब. रोका (६) -हिरा ब. रोका को छोरा (जम्दार्नी छोरा)
रबिन रोका (९)- राम ब. रोका को छोरा (डाबिले रामु)
होम कुमारी रोका (६) लाल ब. रोका को छोरी (गोट्टेखोर जोखे बाजे)
रबिना पाईजा (९)- नर ब. पाईजा को छोरी (मन्दिरमा नरे)
धन कुमारी रोका (९)- धन ब. रोका को छोरी
सन्जय रोका (९) – खड्क ब. रोका को छोरा (डाबिले काईला)
दिब्या पाईजा (७) – स्यानु पाईजा को छोरी

यो साल अहिले सम्म १८ जना को नाम सँकलन गर्न सफल भयौ। यो नाम सँकलन को लागी मेहेनत गर्ने वाखेत वाल का मेम्बर Deewa Thapa ( Nakkali) लाई धेरै धेरै धन्यबाद। एउटा जानकारी मुलक पोस्ट बनाउ सहयोग गरेको मा हृद्य देखी धन्यबाद।

॒॒॒॒॒॒॒॒॒॒॒॒———————————————-

सबै अपडेट सहयोगी र स्रोत दाताहरुलाई धन्यबाद। हामीले वाखेत डायरी र Mero Wakhet Gaun वाल लाई साँच्चीकै देश र बिदेशमा एकै पटक हाम्रा अपडेटहरु हेर्न सक्ने बनाएका छौ। जति कमि कम्जोरी छन सबैले हाम्रो अपडेटहरु समायमा गर्दै जानु पर्दछ। किन कि आज को हरेक पल अपडेट भोलिको लागी साँचो ईतिहास हो। ईतिहास आफै लेखिदैन कसैन कसैले लेख्नु पर्दछ।

LikeShow more reactions

Comment

टोड्के महोत्सव २०७२ (दोस्रो) म्याग्दीको साँराश

दोस्रो टोड्के महोत्सव २०७२ म्याग्दीको साँराश
फागुन २५ गते देखि २९  सम्म

संस्कृती, पर्यटन तथा नागरीक उड्ययन मन्त्री आनन्दप्रसाद पोख्रेल र पशुपंक्षि विकास राज्यमन्त्री नरदेवी पुनले उद्घाटन

हस्त कला कृषि र जडिबुटी सम्बन्धी विविध प्रदशनी

कुँहु, पुर्णगाउँ, डडुवा, झिं, वाखेत  संगै अरु गाउँ ठाउँहरु झाँकी

महिला भलिबल

 झिं गा बि स प्रथम -दोस्रो स्थान सालिजा

 पुरुष भलिबलमा

पर्बत जिल्ला प्रथम – स्याङ्जा जिल्ला दिप्तिय

 शो डान्स प्रतियोगितामा

 वाखेतका अनु पाईजा -कबिता थापाले दिप्तिय ।

पुरुष तर्फ लठो तान्ने प्रतियोगिता

 वाखेतले प्रथम-  कुहुँ दिप्तिय

महिला लठो तान्ने प्रतियोगिताम

कुहुँ प्रथम – बाबियाचोर आमा समुह दिप्तिय

हरेक दिन रास्ट्रीय कलाकारहरु

स्थानीय कलाकारहरु -पशुपती शर्मा, लाली बुढाथोकी, मुना थापा, कृष्णा परियार

-गुन पुर्जा मगर ,निर्मला गर्बुजा , यमन अर्मजा को प्रस्तुति रहेको थियो ।

२०७२ मा म्याग्दीमा ६ बिद्यालय गाभिए १ बन्द

२०७२ मा म्याग्दीमा ६ बिद्यालय गाभिए १ बन्द

गाभिनेमा बिद्यालय
बालउद्यान प्राविलाई- जामुनाखर्क उच्च मावि अर्थुङेमा
एक्लेपिपल प्राविलाई- विद्यामन्दिर प्राविमा
अन्नपूर्ण प्रावि र मालिका प्राविलाई- ताकम मावि ताकममा
गाभिएको छ भने मण्डली प्राविलाई- महेन्द्ररत्न निमावि बरंजा
दल राम्जाली प्राविलाई दिपक मावि पात्लेखेतमा

बन्द भएको मा बिद्यालय
पुनहिल प्राबि. घोडेपानी (‘‘पर्यटकीय बस्ती”)

अझै २८ बिद्यालयहरु गाभिने सम्भाबित बिद्यालय को लिस्टमा छन।

आफ्नो बिद्यालय जोगाउन छ भने सुतेर नबसौ। गुणस्तर छैन भने किन छैन। बिद्यार्थी छन कि छैनन। शिक्षक शिक्षिका छन कि छैनन। ब्यबस्थपन समितिले अलिकति नियमवालीहरु भित्र अट्ने गरेर पनि ब्यबस्थापन गरौ।

अब ढिलो र चाँडो सबै बिद्यालयहरु जिपिआरएस म्यापिङमा जाने र अनुगमन हुने हुनाले अब पहुचको भरमा जालसाजी बिद्यार्थी संख्या देखाएर जोगाउन सकिने दिन समाप्त हुदैछ। त्यसैले नियम संगत, बैधानिक र बैज्ञानिक रुपमा काम गरे आफ्नो एरिया को बिद्यालयलाई बचाउन आबश्यक छ ।

शिक्षा नियमावलीले के भन्छ ? कति बिद्यार्थी चाहिन्छ?
पहाडी जिल्लामा कक्षा १ देखि ३ सम्म ४५ विद्यार्थी, कक्षा १ देखि ५ सम्म ७५ विद्यार्थी, कक्षा ९ देखि १० सम्म ४० र कक्षा ११ देखि १२ सम्म ४० विद्यार्थी अनिवार्य हुनुपर्ने उल्लेख छ ।